Bademcikler sürekli iltihaplanıyor ise nasıl bir çözüm bulabiliriz?       

Bademcikleriniz sağlıklı ise sizde sağlıklısınız. Bademcikleriniz iltihaplanmıyor ise bunun kıymetini bilin. Çünkü bazı hastalar yüksek ateş, ağrı, kas ve eklem ağrıları ile birlikte bademcik enfeksiyonlarını çok sık geçiriyor. Uygun endikasyonda bademcik ameliyatı çözümdür. Olmayan bir şeyin (bademciklerin) derdi de olmayacaktır.

Bademcik ve Geniz eti Nedir?

Bademcik (Tonsil) ve adenoid (geniz eti) üst solunum yollarındaki lenfoid dokulardır. Tonsiller boğazın girişinde her iki yanda, adenoidler ise burnun arkasında nasofarenkse (geniz) yerleşmiştir. Özellikle ilk 3 yaş içinde hava yolu ile gelecek mikroplara karşı vücut savunmasında görev alırlar. Ancak geçerli sebeplerle yapılan ameliyatların vücut savunma sistemi ve sağlığımız üzerinde olumsuz bir etkisi tespit edilememiştir.

Geniz eti hastalıkları hakkında bilgi verirmisiniz?

Bunların başında geniz etinin büyük olması gelir. Aşırı derecede büyümüş geniz eti ağız solunumu, konuşma bozukluğu, horlama ve uyku apnesi (uykuda nefesin durması) gibi belirtilere yol açabilir. Bu çocuklarda uyku düzensizliği, gece terlemeleri, gece altına kaçırma, hiperaktivite ve okul başarılarında düşüklük görülebilir. Büyümüş geniz eti çocuklarda burundan yeterince nefes alamama tat ve koku algılarında bozukluklara, yemek yemeye karşı isteksizlik ile boy ve kilo gelişimlerinde akranlarına göre geri kalmaya sebep olabilir. Burnunu kullanamayan ve ağızdan nefes almaya zorlanan çocukta zaman içerisinde erken diş kayıpları, damakta yükselme, üst çenenin öne doğru büyümesi, göz altlarında çöküklükle seyreden yüz gelişim bozukluğu (adenoid yüz) gelişebilir. Orta kulak boşluğunun havalanmasını sağlayan östaki tüplerinde büyümüş geniz etine bağlı tıkanıklık, orta kulakta sıvı birikimi, işitme kayıpları ve sık tekrarlayan orta kulak enfeksiyonları olabilir. Aynı zamanda bu çocuklarda büyümüş geniz eti burun sekresyonlarının arkaya boşalmasını engelleyebilir. Burunda biriken sekresyonda ve geniz etinde çoğalan mikroorganizmalar ağız kokusu ile kronik veya tekrarlayan sinüzit enfeksiyonlarını ortaya çıkarabilir.

Geniz eti büyüklüğü tanısını nasıl koyuyorsunuz?

Büyümüş geniz etinin sebep olabileceği şikayetleri sorgulamak ve geniz bölgesinin muayenesini yapmak gerekir. Çocuklar için üretilen, uygun boyutlardaki teleskoplar kullanılarak direkt burundan yapılan endoskopik muayene geniz etinin değerlendirilmesinde yeterlidir. Bu muayene yöntemi ağrı vermemekle birlikte, öncesinde iyi iletişim kurarak çocukları muayeneye ikna etmek önemlidir. Bu yapılamadığı durumlarda büyük geniz etini röntgen filmiyle de tespit edebiliriz. Büyük geniz etini değerlendirirken çocuğun eşzamanlı bir akut üst solunum yolu enfeksiyonu geçiriyor olmaması gereklidir. Bu tür enfeksiyonlarda geçici olarak bir miktar büyüyen geniz eti yanıltıcı olabilir.

Geniz eti ameliyatını olmazsam ne olur?

Geniz etinin zamanla küçülebileceği bir gerçektir ancak bekleme ile geçen zaman diliminde gelişebilecek büyüme ve gelişme geriliği, öğrenme güçlüğü, yüz ve diş gelişimindeki bozuklukların düzelmeme durumu vardır. Bademcik ve geniz eti hastalıkları sebebi ile sık kullanılan antibiyotiklerin özellikle bağırsak sistemini etkileyerek vücut savunma sistemine zararlı etkileri olduğu bilinmektedir. Bu konuda hekimin tavsiyelerine uymak daha doğru olacaktır.

Geniz eti ameliyatını hangi teknikleri uygulayarak yapıyorsunuz?

Uygulanacak tüm cerrahi tekniklerde genel anesteziyi kullanmak gerekmektedir. Adenoid dokusu klasik yöntemle kürete edilebilir veya koblasyon gibi teknolojiler kullanılarak buharlaÅŸtırma yöntemleri kullanılabilir. Hangi tekniÄŸi kullanırsak kullanalım geniz bölgesindeki çevre dokulara zarar verilmemeli ve tekrar büyümeye neden olabilecek artık adenoid dokusu bırakılmamalıdır. Son zamanlarda koblasyon yöntemi uygulama sırasında daha az kanama olması, ameliyat sonrası erken dönemde daha az  aÄŸrı geliÅŸmesi avantajları sebebi ile popülerdir.  Doktorunuz ile birlikte konuÅŸarak kullanılacak en uygun tekniÄŸi belirlemek doÄŸru olanıdır.

Bademcik hastalıkları ve tonsillektomi (bademcik ameliyatı) hakkında bilgi verirmisiniz?

Bademciklerde aşırı şekilde büyüyebilir, hava yollarında darlığa, horlamaya, uyku apnesine, yutma güçlüğüne sebep olabilir. Yılda beşin üzerinde tekrarlayan infeksiyonları önemlidir, yüksek ateşe ve havale geçirmeye sebep olabilir, infeksiyonlar sonrası apse gelişebilir veya çok nadiren eklem romatizması, böbrek hastalığı gibi komplikasyonlar gelişebilir. Bazen bademcikler üzerince yapısal olarak gıda artıklarının ve bakteri plaklarının yerleşebileceği küçük cepler (kriptler) bulunur ve rahatsız eden ağız kokusu ile boğaz ağrılarına sebep olabilir. Tek taraflı büyüyebilir ve herhangi bir sebeple kanayabilirler. Tüm bu sebepler bademcik ameliyatını gerektiren durumlardır.

Bedemcikleri küçültmek mi yoksa tamamını almak mı gerekiyor?

Aşırı büyüklükleri sebebi ile ameliyat edilen bademcikleri tamamını almadan küçültmek uygun olabilir. Ancak sık enfeksiyon sebebi ile ameliyat gerektiğinde bademciklerin tamamını almak gerekir.

Bademcik ameliyatlarında hangi teknikler kullanılıyor?

Bademcik ameliyatı yetiÅŸkinlerde lokal anestezi ile yapılabilir ancak genel anestezi tercih edilir. Çocuklarda ise daima genel anestezi kullanılır. Ameliyat teknikleri olarak soÄŸuk bıçak tekniÄŸi, thermal welding, koblasyon, laser, ultrasonic bıçak, radyofrekans/plasma uygulaması ile buharlaÅŸtırma, bipolar koter gibi teknikler uygulanır. Burada laser tekniÄŸi hastaların ilgisini çekse de ameliyat sonrası iyileÅŸme döneminin daha aÄŸrılı ve zorluklu olabileceÄŸi bilinmelidir. Halen en çok kullanılan teknik soÄŸuk bıçak tekniÄŸidir. Son zamanlarda koblasyon yöntemi uygulama sırasında daha az kanama olması, ameliyat sonrası erken dönemde daha az  aÄŸrı geliÅŸmesi avantajları sebebi ile popülerdir.  Doktorunuz ile birlikte konuÅŸarak kullanılacak en uygun tekniÄŸi belirlemek doÄŸru olanıdır.

Bademcik ameliyatı sonrası dikkat etmemiz gereken konular nelerdir?

Bademcik ameliyatları sonrası yetiÅŸkinler aynı gün içerisinde evlerine gidebilirler. Çocukların ise bir gün hastanede kontrol altında tutulması uygun olur. Bademcik ameliyatı sonrası ağız içerisinde açık yara geliÅŸtiÄŸinden kanama riski olabilir. BoÄŸazdaki aÄŸrı hafif aÄŸrı kesiciler ile kontrol altına alınabilir. Bir hafta kadar aÄŸrılı yutma olabilir. Bol su içilmeli, sıvı ve yumuÅŸak gıdalar ile beslenilmelidir. Kanama yapabilecek sert ve kabuklu gıdalar tüketilmemelidir. Bademciklerin alındığı bölgede geliÅŸen beyaz membranlar 15 gün içerisinde kaybolur, tam iyileÅŸme 3-4 haftayı bulabilir. 

Geniz eti ameliyatı sonrası dikkat etmemiz gereken konular nelerdir?

Geniz eti ameliyatları sonrası genellikle ağrı olmaz, yutma güçlüğü yaşanmaz. ilk bir kaç gün sıcak ve sert gıdaların alınmaması yeterlidir. İyileşme hızlıdır.

Aşağıda geniz eti ameliyatlarında daha iyi sonuçları nasıl elde edebileceğimize ait yaptığımız bir bilimsel çalışmamı sunuyorum.